Zabezpieczenia techniczne stosowane w sektorze transportu i logistyki to dla rynku security duże wyzwanie. Wymagają rozwiązań specjalizowanych, które z jednej strony muszą zapewnić bezpieczeństwo pasażerów i pracowników, z drugiej – nie mogą obniżać komfortu ich podróżowania i pracy. Dodatkowym utrudnieniem jest wzrost zagrożenia terrorystycznego, które dało już o sobie znać w krajach Europy Zachodniej.
Axis o zabezpieczeniach kolei
Jan T. Grusznic – Sales Engineer, Axis Communication
Obiekty obsługujące ruch pasażerski muszą spełniać surowe kryteria dotyczące ochrony i bezpieczeństwa. System monitoringu na dworcach, stacjach i przystankach kolejowych wspiera działania Straży Ochrony Kolei w zapewnieniu bezpieczeństwa pasażerów, pracowników, towarów, infrastruktury i majątku trwałego przed możliwymi zagrożeniami, tj. wandalizmem, kradzieżami, handlem substancjami zakazanymi, pożarami czy terroryzmem. Stawienie im czoła to poważne wyzwanie ze względu na różnorodność obszarów podlegających dozorowi: linie kolejowe, perony, przejścia podziemne, parkingi, budynki, przechowalnie bagażu czy pociągi w czasie postoju.
Współpraca z UITP (Międzynarodowe Stowarzyszenie Transportu Publicznego) pozwoliła nam lepiej zrozumieć potrzeby rynku transportu zbiorowego. Zaowocowała opracowaniem wysokorozdzielczych kamer wieloprzetwornikowych spełniających wymagania emisji i odporności na zakłócenia urządzeń sygnalizacji i telekomunikacji w środowisku kolejowym. Duże ograniczenia przepustowości w paśmie transmisyjnym rozwiązaliśmy, wprowadzając do istniejącego zaawansowanego multistrumieniowania (tzw. Zipstream), smart koder zgodny ze standardem H.264, który pozwala na zmniejszenie zajętości pasma w okresie niewielkiego ruchu.
W perspektywie nadchodzących inwestycji i budowy rozległego geograficznie systemu zabezpieczeń (w tym dozoru wizyjnego) w obiektach infrastruktury transportu zbiorowego najistotniejsze pozostają trzy wymagania: otwartość oparta na standardach rynkowych, bezpieczeństwo wymiany informacji i bezawaryjność stosowanych urządzeń. Stanowią one gwarancję dalszej rozbudowy systemu i utrzymania ciągłości działania całego systemu.
Istotne staną się również możliwości wymiany informacji między samymi urządzeniami w obrębie ustandaryzowanych protokołów komunikacyjnych i skuteczniejsze przetwarzanie w urządzeniach końcowych.
Wiele dotychczasowych wdrożeń z wykorzystaniem technologii Axis znacząco przyczyniło się do zwiększenia poczucia komfortu oraz bezpieczeństwa użytkowników i pracowników w publicznym transporcie zbiorowym. Kamery, jako element prewencyjny, skutecznie zapobiegły wielu wypadkom, aktom agresji i próbom kradzieży.
Wysoka jakość i użyteczny obraz wpłynęły też na zwiększenie wykrywalności zdarzeń oraz identyfikację sprawców dewastacji i wybryków chuligańskich. Wykorzystywana w kamerach analiza obrazu i dźwięku powiadamia np. o tłumie, agresywnych okrzykach czy obecności na torach lub krawędzi peronu, przyspieszając moment interwencji. Rewelacyjnie sprawdza się Axis Corridor Format ze względu na obserwację przestrzeni wąskich i zarazem długich. Ta technologia dostarcza obraz w układzie pionowym bez strat w poklatkowości i rozdzielczości, co przekłada się również na mniejszą liczbę kamer przypadającą na obszar.
Dahua podkreśla specyficzne wymagania
Maciej Pietrzak – Sales Support Engineer, Dahua Technology Poland
Rośnie zainteresowanie systemami zabezpieczeń przeznaczonymi do środków komunikacji publicznej. W prywatnych przedsiębiorstwach natomiast dominuje zainteresowanie systemami umożliwiającymi nadzorowanie floty pojazdów służbowych.
Każdy ze środków transportu publicznego, takich jak linie autobusowe czy kolej, stawia przed projektantem specyficzne wymagania, różne są też kryteria doboru urządzeń security w nich instalowanych. Kamery wewnętrzne, których zadaniem jest umożliwienie obserwacji tego, co dzieje się w pojazdach i ich najbliższym otoczeniu, muszą spełniać wymogi zawarte w normach. EN 50155:2007 wymaga m.in., by ich obudowy były bezpieczne dla pasażerów (nie miały ostrych krawędzi) oraz odporne na uszkodzenia. Wymogi dotyczące odporności na zakłócenia elektromagnetyczne i wstrząsy oraz sposobu połączeń urządzeń w systemie (zwykle złącze M12) są określone w normie EN 50121-4:2015.
Wysokie wymagania dotyczą również zastosowanych urządzeń rejestrujących. Powinny one mieć zwartą budowę odporną na uszkodzenia mechaniczne czy wstrząsy, i nie posiadać żadnych elementów ruchomych. Nie stosuje się w nich wentylatorów, ale chłodzenie pasywne, a dane zapisuje na dyskach SSD. Ponadto wyposaża się je w elementy antywibracyjne amortyzujące ciągłe drgania.
Rejestratory powinny zapewniać szybką wymianę nośnika danych, ale tylko osobie upoważnionej. Oprócz rejestracji obrazu i dźwięku rejestrator powinien umożliwiać transmisję danych, by móc zdalnie komunikować się z urządzeniem.
Jestem przekonany że w świetle ostatnich wydarzeń coraz więcej firm z branży transportowej zacznie stosować systemy do nadzoru pojazdów. Nie tylko, aby kontrolować kierowców, ale również zapewniać im bezpieczeństwo.
W środkach transportu systemy dozoru wizyjnego są już standardem. Właściciele prywatnych pojazdów również coraz częściej decydują się na montaż kamer wideo. Nie mam wątpliwości, że jednym z głównych kierunków rozwoju branży zabezpieczeń w najbliższym czasie będzie transport i komunikacja.
Hikvision: rozwiązania sprawdzone, kompleksowe i łatwe w integracji
Piotr Świder – Key Account Manager, Hikvision Poland
Infrastruktura transportowa jest klasyfikowana jako część tzw. infrastruktury krytycznej, czyli mającej podstawowe znaczenie dla funkcjonowania państwa i społeczeństwa. Dlatego rozwiązania zapewniające bezpieczeństwo pasażerów muszą być sprawdzone, kompleksowe i łatwe w integracji.
Tego typu projektom stawia się wiele wymagań, przy czym każdy z nich ma specyficzne uwarunkowania i normy określone w oficjalnych dokumentach. Dla przykładu norma EN50155 jest wymagana właściwie tylko w kolejnictwie. Niezbędna jest integracja, by system, składający się z mniejszych podsystemów, mógł spełniać swoje podstawowe zadanie, czyli zagwarantowanie bezpieczeństwa podróżnym.
Kluczowym elementem jest koordynacja pracy systemów zabezpieczeń z działaniami operatorów w centrach monitoringu. Detekcja zdarzenia i alarm są ważne, lecz najważniejsza jest umiejętna i właściwa reakcja operatora. Coraz częściej systemy zabezpieczeń pełnią funkcję prewencyjną, a więc ostrzegają przed zagrożeniem, np. nasze kamery mają algorytmy automatycznej detekcji pozostawionego obiektu na lotnisku, wkroczenia w zakazaną strefę czy przekroczenia linii na peronie kolejowym.
Tego typu infrastruktura wymaga systemów dedykowanych. Obserwując sytuację na świecie, inwestorzy powinni kierować się kryterium niezawodności, jakości i dostępności opcji (zaawansowana analityka Hikvision Smart Solutions czy system rozpoznawania tablic rejestracyjnych, który można powiązać z uprawnieniami do wjazdu w określone strefy).
Rynek dozoru wizyjnego dla transportu będzie się rozwijał w kierunku zastosowania kamer o coraz wyższych rozdzielczościach, a zarejestrowany materiał będzie poddawany zaawansowanej analizie wideo. Przewidujemy również coraz szersze zastosowanie kamer termowizyjnych w obiektach infrastruktury transportowej, np. w portach lotniczych, gdzie tradycyjne kamery dozorowe mogą okazać się niewystarczające.
Sądzimy, że w Polsce rozpoczną się spore inwestycje w tzw. inteligentne systemy transportowe w średnich i małych miastach. Autobusy, wagony kolejowe, tramwaje będą wyposażane w wysokiej klasy systemy monitoringu wizyjnego. Bezpieczeństwo pasażerów to dla branży duże wyzwanie, dlatego Hikvision priorytetowo traktuje ten segment rynku.
Linc Polska: nowoczesna ochrona strefy perymetrycznej
Jakub Sobek – certyfikowany trener, Linc Polska
W marcu ub.r. dwóch zamachowców-samobójców zdetonowało ładunki wybuchowe na lotnisku Zaventem w Brukseli. Trzeci wysadził się w wagonie metra. W wyniku tych działań zginęły 32 osoby, a 340 zostało rannych. Trzy miesiące później w porcie lotniczym w Stambule doszło do kolejnego zamachu z udziałem trzech samobójców, którzy wysadzili się w trzech różnych miejscach lotniska. Tym razem bilans ofiar był jeszcze większy – 48 osób zginęło, a co najmniej 239 zostało rannych.
Wydarzenia te pokazują, jak dużym wyzwaniem jest i będzie w przyszłości ochrona lotnisk i obiektów logistycznych. Nic nie wskazuje na to, że zagrożenia związane z atakami terrorystycznymi będą z czasem maleć. Pojawiają się także nowe zagrożenia, które będą zyskiwać na sile, takie jak loty dronów w pobliżu lotnisk lub w ich obrębie.
Wszystko to wymusza ciągłe inwestycje związane z podnoszeniem poziomu bezpieczeństwa takich obiektów. Rosnąca z roku na rok liczba pasażerów na lotniskach stanowi kolejne wyzwanie. Ochrona musi zawsze balansować pomiędzy komfortem osób podróżujących a ich bezpieczeństwem. Chodzi przecież o stosowanie takich technologii i rozwiązań technicznych, które nie będą miały dla pasażerów charakteru opresyjnego, stresującego lub w pewnym sensie zastraszającego. Wpływałoby to negatywnie na wizerunek lotnisk, a tym samym powodowałoby straty w ich działalności.
Planowanie każdego elementu systemu bezpieczeństwa w obiektach transportowych i logistycznych powinno być poprzedzone analizą ryzyka dla danego kraju i konkretnego lotniska oraz weryfikacją obecnej infrastruktury technicznej.
Od strony zabezpieczeń technicznych w obiektach logistycznych duży nacisk kładzie się obecnie na prawidłową ochronę strefy perymetrycznej. Standardem już jest wykorzystywanie do tego celu kamer termowizyjnych. Ten trend w kolejnych latach na pewno się utrzyma i będą one stosowane coraz częściej. Mają na to wpływ duża ich skuteczność, ciągły spadek cen oraz coraz lepsza jakość obrazu. Ponadto coraz doskonalsze algorytmy analizy wideo współpracują znacznie skuteczniej z kamerami termowizyjnymi niż z tradycyjnymi.
Zastosowanie kamer termowizyjnych pozwala także zmniejszyć liczbę urządzeń potrzebnych w strefie perymetrycznej, ponieważ ich zasięg jest znacznie większy niż kamer światła widzialnego. Wpływa to na obniżenie kosztów instalacji całego systemu, a co najważniejsze – do systemu trafia mniej sygnałów wizyjnych. Trzeba pamiętać, że zasoby ludzkie przeznaczane do obsługi centrów monitoringu są ograniczone. Ma to związek ze wzrostem kosztów zatrudnienia. Dlatego istotne jest ograniczanie liczby sygnałów wizyjnych i wspieranie operatorów przez coraz lepsze algorytmy do analizy wideo. Ze względu na zagrożenia spowodowane dronami na lotniskach coraz częściej w systemach ochrony będą pojawiać się rozwiązania bazujące na radarach. Wykrywają one nawet niewielkie pojazdy z odległości kilku kilometrów, co pozwala na podjęcie właściwych działań z odpowiednim wyprzedzeniem.
Oprócz rozwiązań technicznych jednym z najistotniejszych czynników podnoszących bezpieczeństwo np. na lotniskach jest przeszkolony personel, który zwraca uwagę na nietypowe zachowania pasażerów lub pozostawione przedmioty.
Dla inwestorów i menedżerów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo obiektów logistycznych i transportowych istotne są też specjalistyczne szkolenia. Nie chodzi o komercyjne prezentacje produktów, ale o szkolenia techniczne pozwalające lepiej zrozumieć, jak działają współcześnie wykorzystywane technologie i na co zwracać uwagę, decydując się na konkretne rozwiązanie. Na rynku polskim takie szkolenia świadczy m.in. Polska Izba Systemów Alarmowych, w której za program zajęć odpowiadają merytorycznie przygotowani wykładowcy. Ponieważ współczesne technologie rozwijają się szybko, uczestnictwo w tego typu szkoleniach jest szczególnie ważne.
Nodex: integracja i bezpieczeństwo pożarowe
Janusz Sawicki – Instytut Bezpieczeństwa Pożarowego NODEX
Przy obecnym rozwoju technicznych zabezpieczeń przeciwpożarowych – począwszy od systemów zesnej detekcji pożaru i związanych z nimi urządzeń pozwalających ograniczyć oddziaływanie pożaru, jego tłumienie i zapewniających bezpieczne warunki ewakuacji i działanie jednostek ratowniczo-gaśniczych – nie ma większych problemów z doborem odpowiednich systemów do obiektów budowlanych infrastruktury związanej z transportem. Dotyczy to obiektów użyteczności publicznej (dworce, terminale lotnicze) oraz budynków kategorii przemysłowo-magazynowej, tzw. PM. Stosowanie odpowiednich technicznych środków zabezpieczeń zależy od gęstości obciążenia ogniowego, liczby osób w nich przebywających i parametrów architektonicznych. Wymagania dla tego typu obiektów są zawarte w przepisach techniczno-budowlanych, wytycznych projektowania, specyfikacjach technicznych i szczególnych wymaganiach resortu transportu. Osobnym zagadnieniem jest zabezpieczenie przeciwpożarowe ruchomych jednostek transportowych, szynowych, drogowych i powietrznych.
Rozwiązania zapewniające bezpieczeństwo użytkowników tych obiektów powinny charakteryzować się przede wszystkim wysoką niezawodnością działania w całym okresie ich eksploatacji, powinny one także mieć możliwość współpracy, czyli odpowiedni poziom kompatybilności, co pozwoli spełnić wymagania scenariusza pożarowego.
Systemy i rozwiązania techniczne instalowane w obiektach budowlanych i instalacjach technologicznych stanowią 50 proc. całego systemu odpowiedzialnego za ich bezpieczeństwo pożarowe. Drugie 50 proc. stanowi odpowiednio przeszkolony personel, tzn. taki, który potrafi podejmować właściwe decyzje w czasie rzeczywistym w sytuacji kryzysowej w obiekcie.
Personel i jednostki ratowniczo-gaśnicze podejmują decyzje na podstawie informacji przekazywanych przez techniczne instalacje ppoż. i inne za pośrednictwem tzw. urządzeń integrujących. Urządzenia integrujące pozwalają na ciągły nadzór instalacji przeciwpożarowych, poprawny odczyt komunikatów wspierany przez zaprogramowane w integratorach procedury, a także na ręczne sterowanie urządzeniami przeciwpożarowymi. Aby uzyskać wymagany poziom integracji, a tym samym – naszym zdaniem – wysoki poziom bezpieczeństwa pożarowego, należy szczególnie starannie w procesie planowania inwestycji dokonywać wyboru odpowiednich urządzeń pod kątem ich możliwości zintegrowania i uzyskiwania od nich odpowiedniej jakości komunikatów.
Ważnym ogniwem systemu bezpieczeństwa sa również operatorzy, którzy powinni mieć wiedzę, a także predyspozycje do podejmowania decyzji. Instytut Bezpieczeństwa Pożarowego Nodex prowadzi działania szkoleniowe w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w obszarach rozwiązań technicznych i szkolenia personelu odpowiedzialnego za bezpieczeństwo pożarowe powierzonych im obiektów budowlanych.
W procesie planowania inwestycji i modernizacji obiektów ważny jest dobór urządzeń i systemów przeciwpożarowych pozwalających na ich integrację i współdziałanie, by nie wpływały negatywnie na funkcjonowanie innych urządzeń w całym systemie. Należy też wziąć pod uwagę specyfikę obiektu, zidentyfikować zagrożenia i dobrać odpowiednie systemy przeciwpożarowe.
T4B poprawia bezpieczeństwo na dworcach kolejowych
Andrzej Oliński – dyrektor Pionu Klientów Kluczowych, T4B
Obecnie użytkowane systemy zabezpieczeń w środkach transportu publicznego składają się z wielu kamer, czujników i elementów peryferyjnych, stąd też ilość informacji docierających do operatorów jest bardzo duża. W związku z tym ważna jest możliwie szeroka integracja różnych systemów w jeden spójny nadrzędny system zarządzający. Jego rolą ma być nie tylko wizualizacja stanu poszczególnych elementów i zarządzanie nimi z jednego poziomu, ale także wspomaganie pracowników ochrony.
Szczególnie istotne, aby alarmy docierające do osób odpowiedzialnych za bezpieczeństwo były wstępnie filtrowane, automatycznie potwierdzane i weryfikowane przez system. W przypadku kilku tysięcy kamer, a tyle docelowo może być zainstalowanych w całym systemie, odpowiednio zaprogramowana analityka wideo stanowi podstawę prawidłowo działającego systemu bezpieczeństwa. W pewnym stopniu zastępuje ona operatorów, stanowiąc jednocześnie nieocenioną pomoc w dostrzeganiu zagrożeń.
Rozległe systemy bezpieczeństwa będą się rozwijać w kierunku jednolitych systemów zarządzania, zasilanych ogromną ilością informacji z systemów podległych, szczególnie obrazami wideo z analizą ich treści. Informacje te w połączeniu z wprowadzonymi do systemu automatycznymi procedurami zarządzania kryzysowego migrują w stronę sztucznej inteligencji. Może ona zautomatyzować pracę pracowników ochrony, ale trzeba pamiętać, że zarządzanie i podejmowanie ostatecznych decyzji należy do odpowiednich służb.
W 2015 r. PKP SA zleciła firmie T4B zaprojektowanie i zbudowanie jednego z najnowocześniejszych systemów bezpieczeństwa publicznego w Europie.
PSIM (Physical Security Information Management) został wykonany i wdrożony na najważniejszych dworcach kolejowych zarządzanych przez PKP SA. Celem była poprawa bezpieczeństwa podróżnych i użytkowników dworców.
System jest narzędziem innowacyjnym, umożliwiającym przetwarzanie i gromadzenie zebranych informacji według ściśle określonych procedur. Zainstalowano wysokiej klasy kamery dozorowe oraz wiele nowoczesnych urządzeń, które zintegrowano z tymi już istniejącymi. Mikołaj Tukalski, zastępca dyrektora Biura Inwestycji PKP SA, zapewnił, że spółka stawia na ciągłą modernizację systemów, aby zapewnić bezpieczne korzystanie z dworców.