Jak chronić infrastrukturę krytyczną w czasach niepewności?

O wpływie sytuacji geopolitycznej i szybkim rozwoju technologii na ochronę infrastruktury krytycznej, roli sztucznej inteligencji, ryzykach związanych z pochodzeniem technologii oraz największych wyzwaniach dla sektora IK mówi Kamil Barański, CEO Megavision Technology.

Jak dziś chronić infrastrukturę krytyczną w kontekście napięć geopolitycznych? Od czego należy zacząć?

Przede wszystkim od edukacji i budowania świadomości. Osoby odpowiedzialne za bezpieczeństwo powinny nie tylko same rozumieć jego znaczenie, ale także aktywnie kształtować tę świadomość w swoim otoczeniu.

Bezpieczeństwo to wartość, którą należy pielęgnować w każdym obszarze funkcjonowania organizacji. Jeśli nie podejdziemy do tego systemowo i nie nauczymy się działać w sposób świadomy i konsekwentny, w niedalekiej przyszłości możemy stanąć przed poważnymi problemami.

To wszystko zaczyna się od nas – od zmiany podejścia, wypracowania odpowiednich nawyków i wykorzystania dostępnych narzędzi.

W takim razie jaką rolę odgrywa sztuczna inteligencja?

Trzeba jasno powiedzieć – sztuczna inteligencja to teraźniejszość. Stanowi jeden z kluczowych elementów nowoczesnych systemów bezpieczeństwa. W praktyce oznacza to, że systemy pozbawione wsparcia AI mogą wkrótce okazać się niewystarczające lub mówiąc wprost, nieprzydatne. AI rozszerza nasze możliwości – w zakresie zarówno analizy danych, jak i percepcji zdarzeń.

Przykłady z wojny w Ukrainie pokazują, że AI umożliwia nie tylko reagowanie, ale przede wszystkim działanie proaktywne – przewidywanie zagrożeń i zapobieganie im.

Współpracujecie z sektorem wojskowym. Jakie potrzeby są dziś dla niego kluczowe?

Jednym z wyróżników obiektów wojskowych jest szerokie wykorzystanie kamer termowizyjnych – to standard w ich ochronie. W sektorze publicznym i komercyjnym ta technologia dopiero zaczyna się upowszechniać, choć jej potencjał jest ogromny. Podobnie wygląda sytuacja z ochroną perymetryczną – coraz więcej obiektów zaczyna wdrażać takie rozwiązania na dużą skalę.

A czy pochodzenie technologii ma dziś znaczenie?

Zdecydowanie tak. W przypadku infrastruktury krytycznej i obiektów wojskowych ogromne znaczenie ma kraj pochodzenia technologii.

W Polsce wykorzystuje się rozwiązania m.in. z Korei, Szwecji czy USA, czyli krajów należących do NATO lub bliskich sojuszników. Jednocześnie świadomie unika się technologii pochodzących z Chin, szczególnie w kontekście cyberbezpieczeństwa i systemów opartych na AI.

Problem polega na tym, że rynek chiński rozwija się bardzo dynamicznie i oferuje często wysoko zaawansowane rozwiązania. To stawia Europę i Zachód przed koniecznością przyspieszenia rozwoju własnych technologii.

Jakie jest największe wyzwanie dla bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej w Polsce?

Według mnie największym wyzwaniem pozostaje dziś czas. a właściwie jego niedobór. Procesy inwestycyjne oraz zamówienia publiczne trwają miesiącami, a niekiedy nawet latami, podczas gdy zagrożenia rozwijają się dynamicznie i wymagają szybkiej reakcji. Niesprawne procedury utrudniają wdrażanie nowoczesnych rozwiązań i ograniczają możliwość działania w sposób proaktywny.

Istotnym obszarem ryzyka pozostaje również cyberbezpieczeństwo, szczególnie w kontekście systemów monitoringu wizyjnego. Kamery stanowią dziś podstawowe źródło informacji, ale jednocześnie mogą być potencjalnym punktem ataku. Doświadczenia z konfliktów międzynarodowych pokazują, że tego typu systemy mogą być wykorzystywane do działań wywiadowczych. Ewentualne błędy w tym zakresie mogą prowadzić do poważnych konsekwencji – zarówno operacyjnych, jak i wizerunkowych.

Na koniec: czy w erze AI człowiek nadal pozostaje najważniejszy?

Tak – i jeszcze długo tak będzie. Sztuczna inteligencja może wspierać analizę i wskazywać potencjalne zagrożenia, ale ostateczna decyzja powinna należeć do człowieka. Warunkiem jest jednak odpowiednie przygotowanie – inwestycja w kompetencje, szkolenia i rozwój operatorów systemów bezpieczeństwa. To właśnie człowiek, wspierany przez technologię, pozostaje dziś najważniejszym elementem całego systemu. •